در تاریکی نمیتوان جنگید!
سرمقاله روز دوشنبه 30 خرداد 90 روزنامه ابتکار
هنوز چند روزی از رسانهایشدن خبر تجاوز گروهی به زنان در خمینیشهر اصفهان نمیگذرد که خبری هولناکتر به صفحه رسانهها راه یافته و آن تجاوز گروهی نزدیک به پنجاه مرد به یک زن در یکی از روستاهای کاشمر است. جالب اینکه معلوم میشود این خبر اخیر نزدیک به دو ماه زودتر از اتفاق خمینیشهر رخ داده است. فارغ از تحلیلهای روانشناختی و جامعهشناختی این موارد که در هفته اخیر بارها به آن پرداخته شده، از نظرگاهی میتوان به این موضوع نگریست و آن نسبت این جرایم به عملکرد رسانههاست.
درباره اتفاق خمینیشهر، در میان واکنشهای مختلف مسئولان و مقامات مرتبط با موضوع، سخنان نماینده این شهر جالب توجه بود.
وی گفت: گفت: متاسفم كه در ماه رجب ماه توبه و استغفار، رسانهها و مطبوعات به طور گسترده و بیسابقه حادثه زشت و اتفاق شنیع ورود به حریم یكی از باغات خمینیشهر و انجام آدمربایی و تجاوز به نوامیس را در صدر اخبار قرار دادهاند، به گونهای كه قلوب جریحهدار مردم متدین این شهرستان به مانند پاشیدن نمك بر زخم بیشتر جریحهدار شده است.
آنچه در سخنان این نماینده مجلس به نوعی برجسته شده، نقش مطبوعات و رسانهها در شکستن «قبح عمل» و «فراهمکردن راه فرار متهمان» است.
درباره سخنان این نماینده و بهطورکلی دیدگاهی که درباره جرائم و رسانهها دارد، نکاتی بهنظر میرسد.
1- نماینده این شهر کوچک کشور که از قبح عمل و فراهمکردن راه فرار متهمان سخن میگوید، درعمل دچار جزئینگری شده که حاصل فشار افکار عمومی حوزه نمایندگی وی است. وی بدون توجه به نقش روشنگر رسانهها در کل جامعه، با استناد به زیانهایی که ممکن است رسانهایشدن هر اتفاقی از این نوع به بخش کوچکی از جامعه بزند، سخن میگوید، حال آنکه اگر پوشش رسانهای این اتفاقات ناگوار بهصورت کامل انجام شود، نهتنها خمینیشهر که کاشمر و قیامدشت و پاکدشت نیز از این اتفاقات در امان خواهند ماند؛
3- جریانی که پنهانکردن را درمان میداند، دو ماه درباره حادثه هولناکتر کاشمر سکوت و پنهانکاری کرد. نتیجه اینکه نه حساسیتی برانگیخته میشود و نه مدیریتی زیر سؤال میرود و نه ارادهای جدی برای رسیدگی بهوجود میآید؛ پس متجاوزان نهتنها آزادند بلکه به دلیل تعدد نفرات، گستره وسیعی را برای ادامه اعمال مجرمانه خود در اختیار دارند؛
3- برخلاف سخنان نماینده خمینیشهر، باید گفت که حادثه زشت و دردناک این شهر، را می توان نتیجه تدابیر نهچندان هوشمندانه مسئولانی دانست که به بهانه رعایت حرمتها و حفظ قبح اعمال مجرمانه، جنایت کاشمر را پنهان کردند؛
۴. کسی منکر زشتی اعمال انجامشده در این موارد نیست، بهخصوص در جامعهای که سنت و مذهب نیز بر آن تأکید کرده است؛ اما بدون تردید تکیه بر مفاهیمی همچون «آبروداری» برای مقابلهنکردن با چنین مواردی، متجاوزان را جریتر کرده و قربانیان را در برابر درخواستهای آنان خلع سلاح میکند؛
۵. یکی دیگر از اموری که در چنین اتفاقاتی دیده میشود، این است که مسئولانی که از رسانهایشدن حوادث میترسند، پیشازآنکه نگران آبروی قربانیان باشند، از زیر سؤالرفتن توانایی و مدیریت و آشکارشدن ناتوانی خود میترسند.
×××
رسانه آنچنانکه متخصصان ارتباطات میگویند، در حکم نورافکنی است که میتواند زوایای تاریک زندگی بشر امروز و جامعهاش را روشن کند. نمیتوان جلوی نورافشانی را گرفت و همزمان به جنگ مشکلاتی رفت که گوشههای تاریک را برای خود انتخاب کردهاند؛ چراکه در تاریکی نمیتوان جنگید. نگاهی به انواع و اقسام تجهیزات روشنکننده میدانهای جنگی میتواند راهنمای خوبی برای متخصصانی باشد که قرار است به مبارزه با دشمنی بروند که تاریکی را برای ضربهزدن به جامعه انتخاب کردهاست.